Bij lestijdsignalering wordt nog regelmatig gekozen voor een traditionele oplossing: enkele luidsprekers of zoemers in de gangen die het begin en einde van een les aangeven. Maar bij moderne, goed geïsoleerde schoolgebouwen is dat niet altijd de beste oplossing. Hoe beter een school akoestisch wordt geïsoleerd, hoe lastiger het namelijk wordt om een belsignaal vanuit de gang goed hoorbaar te maken in een klaslokaal.
Steeds hogere eisen aan geluidisolatie
Het Programma van Eisen Frisse Scholen 2021 besteedt veel aandacht aan akoestisch comfort. Zo gelden eisen voor de luchtgeluidisolatie tussen verschillende ruimten. Tussen een leslokaal en een aangrenzende verkeersruimte, zoals een gang, geldt bij klasse C een luchtgeluidisolatie (DnT;A) van minimaal 25 dB. Bij klasse A loopt dit op tot 31 dB.¹ Dat is natuurlijk positief: geluid vanuit de gang verstoort de les minder snel, maar dezelfde isolatie dempt óók het belsignaal dat vanuit die gang het lokaal moet bereiken.
De luidspreker harder zetten?
Een klaslokaal is tijdens gebruik bovendien niet stil. Uit onderzoek naar geluid in basisschoolklassen blijkt dat equivalente geluidniveaus gedurende een schooldag aanzienlijk kunnen zijn. Op de meeste onderzochte dagen lagen deze tussen 60 en 70 dB(A).²
Een belsignaal vanuit de gang moet dus niet alleen voldoende hoorbaar zijn tussen het geluid in het lokaal, maar wordt onderweg ook nog gedempt door de geluidisolerende scheiding. De gangluidsprekers simpelweg harder zetten lijkt dan misschien een logische oplossing, maar daarmee verplaats je het probleem. Het geluidniveau direct bij de luidspreker kan dan onnodig hoog en onaangenaam worden voor leerlingen en medewerkers die zich op de gang bevinden. Harder zetten is daarom niet automatisch beter.
Breng het signaal naar de plek waar het nodig is
Een betere aanpak is om bij nieuwbouw en renovatie de lestijdsignalering mee te nemen in het akoestische ontwerp van de school. In plaats van alleen luidsprekers in de gangen te plaatsen, wordt gekeken waar het signaal daadwerkelijk hoorbaar moet zijn. Bij goed geïsoleerde scholen kan dat betekenen dat ook leslokalen van een eigen signaalgever of luidspreker worden voorzien. Het signaal hoeft dan niet eerst door een geluidisolerende scheiding heen en het volume kan beter worden afgestemd op de betreffende ruimte.
Ook zonering speelt daarbij een belangrijke rol. Een klaslokaal, gang, aula, personeelsruimte of buitenterrein stelt immers andere eisen aan de signalering. Door verschillende delen van het gebouw afzonderlijk aan te sturen, kan de lestijdsignalering beter worden afgestemd op het dagelijkse gebruik van de school.
Lestijdsignalering met Bodet
Met de lestijdsignaleringsoplossingen van Bodet kan de signalering worden afgestemd op de indeling en het gebruik van het schoolgebouw. Met bijvoorbeeld Bodet Harmony Audio over IP kunnen luidsprekers via het netwerk worden aangestuurd en kan het gebouw worden verdeeld in verschillende zones. Zo kunnen signalen en volumes per deel van de school worden afgestemd. Het systeem kan daarnaast worden gebruikt voor melodieën en gesproken berichten.
Welke oplossing het meest geschikt is, hangt af van het gebouw, de gewenste functionaliteiten én de akoestische eigenschappen. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar het aantal benodigde luidsprekers te kijken, maar ook naar de juiste plaatsing, zonering en het gewenste geluidniveau.
Denk daarom al in de ontwerpfase aan lestijdsignalering
Een moderne school wordt ontworpen met veel aandacht voor akoestisch comfort. Het is dan logisch om ook de lestijdsignalering daarin mee te nemen. Niet de vraag “hoe hard moet de schoolbel staan?” zou centraal moeten staan, maar: “waar moet het signaal hoorbaar zijn en hoe zorgen we daar op een comfortabele manier voor?”
Door daar al tijdens het ontwerp of de renovatie over na te denken, ontstaat een lestijdsignaleringssysteem dat beter aansluit bij de akoestiek én het dagelijkse gebruik van de school.
Advies nodig over lestijdsignalering?
Werk je aan een nieuwbouw- of renovatieproject waarin lestijdsignalering moet worden opgenomen? Of het nu gaat om het opstellen van een advies of bestek, het ontwerpen van de installatie of het realiseren ervan: Tau denkt graag mee over een passende oplossing.
Samen kijken we naar de akoestische eigenschappen van het gebouw, de benodigde projectering en zonering en de gewenste functionaliteiten. Zo zorgen we ervoor dat de lestijdsignalering niet alleen op papier klopt, maar ook in de praktijk goed hoorbaar en comfortabel is. Neem contact met ons op voor advies over jouw project.
Bronnen
¹ Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), Programma van Eisen Frisse Scholen 2021, thema Geluid.
² Wålinder, R., Gunnarsson, K., Runeson, R. & Smedje, G. (2007), Physiological and psychological stress reactions in relation to classroom noise, Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, 33(4), 260–266.